Mobiele werktuigen

Buiten het wegverkeer vormen de zogenoemde mobiele werktuigen een belangrijke emissiebron van broeikasgassen. Hiertoe behoren onder andere graafmachines, laadschoppen (dumpers), (landbouw)tractoren, vorkheftrucks en bladblazers. Deze werktuigen worden niet primair voor vervoer gebruikt, maar hun uitstoot van broeikasgassen van ruim 3 megaton CO-equivalenten wordt wel aan de sector mobiliteit toegerekend. Daarmee zijn de mobiele werktuigen goed voor circa 9 procent van de totale uitstoot van deze sector [KEV, 2020].

De belangrijkste stimulansen voor schonere en zuinigere werktuigen zijn:

  • Europese emissiewetgeving voor verontreinigende uitstoot (NOX, PM, etc.), bijvoorbeeld de introductie van de Stage IV en Stage V emissiewetgeving. De uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen is hier geen onderdeel van.
  • Autonome ontwikkeling: bij bijvoorbeeld graafmachines en laadschoppen blijkt dat elke nieuwe generatie (elke 3-5 jaar) circa 10% zuiniger is dan de voorgaande generatie en dus ook 10% minder CO2-uitstoot [Hulskotte, 2017].
  • Openbare aanbestedingen, waarbij tot 10% korting op het aanbestedingsbedrag wordt gegeven als een aannemer kan aantonen dat hij schoner of zuiniger kan werken. Dat kan dan via schonere brandstoffen, via schonere machines en/of via zuiniger werken door bijvoorbeeld de grondtransporten te beperken.
  • De Green Deal Het Nieuwe Draaien (GDHND), looptijd 2016-2020: met de GDHND geeft de sector (grond-, weg- en waterbouw, vastgoed en de agrarische sector) verdere invulling aan de afspraken in het SER-Energieakkoord. Doel is een vermindering van de gemiddelde uitstoot van CO2 (naar reductie met 10% gedurende de looptijd van deze Green Deal), NOX (naar een reductie van 15%) en fijnstof door mobiele werktuigen in de bouw en landbouw. Dit wil men realiseren door onder andere inzet van biobrandstoffen – of andere hernieuwbare brandstoffen – en trainingen en bewustwording van chauffeurs.
  • Klimaatakkoord: maatregelen ter stimulering van nulemissie bouwverkeer. Daarbij gaat het om de opname van zero-emissie mobiele werktuigen en de principes van de GDHND (Green Deal Het Nieuwe Draaien) in de inkoopprocessen van overheden tot verplicht nulemissie bouwverkeer en bouwmachines in 2026.