Praktijkvoorbeeld Samen rijden

In de regio IJmond helpt IJmond Bereikbaar bedrijven met verschillende mobiliteitsmaatregelen om op een slimme en duurzame manier te werken aan bereikbaarheid. Carpoolen, of ‘samen rijden’, is één van deze maatregelen. Een digitaal carpoolplatform koppelt werknemers aan elkaar die samen kunnen reizen. Zo worden de wegen en parkeerterreinen rondom bedrijvenlocaties ontlast. In de regio doen meer dan 700 deelnemers van in totaal zeven bedrijven mee. Over een periode van 12 maanden zijn al ruim 10.000 ritten samen gemaakt.

De organisatie IJmond Bereikbaar verzorgt het mobiliteitsprogramma Slimme & Duurzame Mobiliteit voor de regio IJmond. Doel van dit programma is om samen met gemeenten en het bedrijfsleven de regio op duurzame wijze bereikbaar te houden. In dit kader startte de regio in 2018 met ‘samen rijden’. Door samen van en naar het werk te rijden, wordt de capaciteit van de auto’s optimaal benut en neemt het aantal nagenoeg ‘lege’ auto’s af. Samen rijden bespaart kosten, leidt tot een mindere CO₂-uitstoot en maakt en houdt de regio goed bereikbaar. Voor elke samen gemaakte rit, ontvangen de carpoolers in de regio IJmond een beloning.

Uitvoering

In samenwerking met het platform Toogethr startte IJmond Bereikbaar in eerste instantie een pilot met de ‘koplopers’ van het bedrijfsleven in de regio: enkele grote bedrijven die al waren aangesloten bij het werkgeversnetwerk van IJmond Bereikbaar. De pilot bleek een succes en er volgde een uitbreiding. Inmiddels doen zeven bedrijven in de regio mee met samen rijden.

Via de werkgevers benadert Toogethr medewerkers om mee te doen aan samen rijden. Werknemers kunnen de app van Toogethr downloaden en vullen bij aanmelding onder andere hun woonadres, werklocatie, werkdagen en werktijden in. De app laat vervolgens zien welke deelnemers in de community in aanmerking komen voor samen rijden. De medewerker kan dan iemand uitnodigen voor een rit en contactinformatie uitwisselen: het samen rijden kan beginnen. Door middel van GPS-tracking is het mogelijk om te zien of mensen daadwerkelijk samen reden en is de kans op fraude zo goed mogelijk beperkt.

Om deelname voor werkgevers aantrekkelijk te maken, neemt IJmond Bereikbaar het eerste jaar de kosten voor het samen rijden op zich. Als na dit jaar het succes van samen rijden blijkt, gaan de bedrijven een deel meebetalen. Er zijn eenmalige kosten voor implementatie en daarnaast is er een licentiemodel, waarbij bedrijven €1 tot €2 per maand per deelnemer betalen. Tot slot is budget nodig voor communicatie en het activeren van de deelnemers en uiteraard voor het belonen. De regio IJmond geeft een beloning van €1 per samenrijder per dag.

Resultaat

In de pilotfase werd een doel gesteld van 250 spitsmijdingen per week in het eerste half jaar. IJmond Bereikbaar was verantwoordelijk voor het aandragen van bedrijven, Toogethr voor voldoende deelnemers. Dit doel werd gemakkelijk behaald: in de eerste maanden werden al meer dan 500 spitsmijdingen per week gemaakt. Inmiddels downloadden meer dan 700 medewerkers in de regio IJmond Bereikbaar de Toogethr-app . Deze deelnemers maakten in totaal meer dan 10.000 ritten samen, waarmee ruim 62.000 kg CO₂ is bespaard.

Naast deze cijfermatige resultaten, monitort Toogethr de tevredenheid van de deelnemers door middel van enquêtes en interviews. Hieruit blijkt dat de ervaringen met het samen rijden goed zijn. Samenrijders vinden het fijn om inzicht te krijgen in welke collega’s er nu daadwerkelijk in de buurt wonen en een vergelijkbaar profiel hebben qua woon-werkreis. Daarnaast vinden samenrijders ook de laagdrempeligheid van het uitnodigen en de afspraak maken met collega’s zeer positief.

Aandachtspunten bij inzet elders

Voor de inzet van carpoolen gelden de volgende aandachtspunten:

  • Stel vast wat het bereikbaarheidsprobleem in de regio is en speel hierop in. Een slecht bereikbare regio met volle parkeerplaatsen is kansrijker voor carpoolen dan een regio waar je met gemak iedere dag naar het werk rijdt en de auto voor de deur parkeert.
  • Bij werknemers met een vaste werkplek, vaste werktijden en met woon-werkafstanden van meer dan 25 kilometer enkele reis sluit samen rijden over het algemeen beter aan.
  • Maak gebruik van een bestaand netwerk en begin met een koplopersgroep. Zo creëer je draagvlak bij andere bedrijven.
  • Benadruk dat de werkgevers ontzorgd worden. Zij hoeven alleen e-mailextensies aan te leveren en budget beschikbaar te stellen voor belonen en communicatie/activatie.
  • Benadruk de voordelen voor de werkgever: het is bijvoorbeeld minder druk op het parkeerterrein en je hebt dus meer ruimte voor bezoekers. Bovendien draagt carpoolen bij aan duurzaamheidsplannen (zoals een milieuplan).
  • Zorg dat je medewerkers beloont voor het samen rijden. Dit hoeft maar een klein bedrag te zijn, maar is een belangrijke trigger voor deelname. Let hierbij op de fiscale consequenties die het geven van een beloning kan hebben.
  • Om carpoolen aantrekkelijk te maken voor werknemers is het belangrijk de reiskostenvergoeding in stand te houden. De beloning voor samen reizen komt hier dus bovenop. In het geval van Toogethr en IJmond Bereikbaar ligt het organiseren van samen rijden buiten de eigen organisatie van de werkgever en is er geen sprake van 'vervoer vanwege de werkgever'. De werkgever mag daarom nog steeds de onbelaste reiskostenvergoeding geven.