Factsheet In-app notificaties

In-app notificaties, bij veel mensen ook wel bekend als pushberichten, zijn berichten via smartphone-apps waarmee automobilisten voorafgaand aan en tijdens wegwerkzaamheden geïnformeerd worden over hinder op hun route.

Deze maatregel maakt gebruik van een groep bestaande app-gebruikers. Weggebruikers die de betreffende app aan hebben staan en langs een locatie rijden met een virtuele pin ontvangen na afloop van hun rit een notificatie op hun smartphone. De locatie van virtuele pins kan in overleg met de marktpartij worden gekozen. Het gaat vaak om de weg waar werkzaamheden plaats gaan vinden en omliggende wegen. De notificatie bevat informatie over de (te verwachten) hinder. Deze wijze van informeren versterkt de kwaliteit van informatievoorziening en draagt zo bij aan hinderbeperking.

De inzet van in-app notificaties heeft veel potentie. Tot nu toe is vooral ervaring opgedaan met de notificaties bij diverse afsluitingen en projecten via de app Flitsmeister, onder meer bij projecten van Schiphol-Amsterdam-Almere, op het traject A12/A50 en binnen het Variabel Onderhoudscontract (VOC) in Zuid Nederland. De inhoud van een notificatie bestaat meestal uit een kaartje met aanduiding van de weg, een zeer beknopte tekst (locatie en data van de werkzaamheden) en een link naar meer informatie (bijvoorbeeld de projectpagina). De opdrachtgever ontvangt, na de afgesproken periode waarin notificaties worden verstuurd, een rapport met het aantal verstuurde berichten, unieke gebruikers en doorklikpercentage. Via Flitsmeister is het ook mogelijk om een effectmeting uit te voeren door een korte enquête over het ontvangen bericht. Deze effectmetingen geven inzicht in de effectiviteit van de maatregel.

Bereikbaarheidseffecten

In 2018 en 2019 is bij een aantal wegafsluitingen notificaties via de app Flitsmeister ingezet, waaraan een effectmeting (gevoed met resultaten uit korte enquêtes) is gekoppeld. Bij een inzet van locatiegerichte in-app notificaties via de app Flitsmeister worden tussen de 20.000 en 90.000 unieke gebruikers bereikt (zie onderstaande tabel), afhankelijk van de duur en locatie van de inzet (en het aantal weggebruikers op die plek) en het aantal appgebruikers. Voor 5,8% van de Nederlandse autobestuurders is Flitsmeister de meest gebruikte reisinformatieapp.

Uit de verschillende effectmetingen blijkt dat bij Flitsmeister in-app notificaties gemiddeld 61% van de respondenten voor het zien van de notificatie nog niet van de afsluiting wist. Bij de inzet voor een weekafsluiting was dit percentage lager, daar was al meer communicatie ingezet. De notificaties dragen bij aan betere bekendheid met de werkzaamheden.

Gemiddeld 48% van de respondenten paste de reis aan door het gebied rond de afsluiting te vermijden, door de reis wel te maken maar een andere route te kiezen of door openbaar vervoer of de fiets te gebruiken. Bij de inzet bij een weekafsluiting was dit percentage hoger, wellicht omdat het maken van de reis noodzakelijker en urgenter is voor een doordeweekse weggebruiker dan voor een weggebruiker in het weekend. Van de respondenten paste gemiddeld slechts 0,5% de reis aan door te kiezen voor een ander vervoermiddel: het openbaar vervoer of de fiets. Van vervanging van een autorit door een ov- of fietsrit is in deze gevallen dus bijna geen sprake.

Effectmetingen Flitsmeister
aantal uniek bereikte gebruikers met de inzet van notificaties % van de unieke gebruikers dat door heeft geklikt naar de projectwebsite voor meer informatie % van de respondenten
op de effect-meting1 dat het bericht  heeft gezien
% dat nog niet van de afsluiting wist (van alle respondenten op deze vraag uit de effectmeting) % dat op basis van het bericht de reis heeft aangepast (van alle respon-denten op deze vraag uit de effectmeting)
A58 De Stok - Princeville 30.917 7,0% 89,8% 58,5% 48,9%
A73 richting Maastricht Roermond - Vonderen2 21.144 6,8% 92,9% 44,8% 65,5%
A27 richting Breda Gorinchem - Hooipolder 57.836 6,7% 77,5% 73,2% 33,4%
A16 Klaverpolder - Zonzeel 54.281 8,5% 88,0% 69,0% 43,1%
A2/N2/A67 knp. Leenderheide 25.646 7,9% 78,5% 55,3% 46,2%
A67 Zaarderheiken - Asten 19.817 6,9% 87,0% 60,1% 55,6%
A2 knp. Het Vonderen - Nederweert 22.833 14,8% 71,8% 61,3% 45,3%
A6 Almere Stad - knp. Almere 89.680 7,2% 88,6% 66,8% 46,1%
Gemiddeld 8,2% 84,3% 61,1% 48,0%

1 Gemiddeld wordt zo’n 25% van de unieke gebruikers benaderd als respondent voor de effectmeting en de respons ligt gemiddeld rond de 4%.
2 Bij deze inzet was er sprake van een weekafsluiting (tijdens een vakantieperiode).

Er is geen informatie over op welke tijden de ondervraagde weggebruikers reisden, dus effecten op spitsmijdingen met inzet van in-app notificaties zijn niet bekend. Bovendien zijn in-app notificaties tot nu toe vooral ingezet bij weekendafsluitingen (en niet tijdens spitsperioden op werkdagen).

Effecten lange termijn

De maatregel wordt vooral ingezet bij tijdelijke wegwerkzaamheden en richt zich daarmee vooral op effecten op korte termijn. Of weggebruikers die hun gedrag naar aanleiding van de berichtgeving aanpasten dit gedrag op lange termijn vasthouden, is niet bekend. Veel van de respondenten geven aan dat ze het gebied rondom de afsluiting vermeden. Doordat dit gedrag hinderweek/-weekend specifiek is, is de kans groot dat weggebruikers na de afsluiting weer volgens de ‘oude’ route reizen.

Duurzaamheidseffecten

Het is lastig om iets te zeggen over de directe effecten op het gebied van duurzaamheid. Uit de effectmetingen van Flitsmeister blijkt dat weggebruikers hun gedrag aanpassen, maar hoeveel precies is niet duidelijk.

Variabelen die van invloed zijn op effecten

Inmiddels weten we dat locatiegerichte in-app notificaties meerwaarde hebben, zowel in de bekendmaking van afsluitingen als in het beperken van hinder op omleidingsroutes tijdens afsluitingen.

Uit de effectmetingen van Flitsmeister blijkt namelijk dat ongeveer de helft van de respondenten zijn of haar reis aangepaste. Maar we kennen nu alleen de effecten van de maatregel op de gebruikers van Flitsmeister. Het kan lonen om notificaties van meerdere apps naast elkaar in te zetten, om op die manier andere (en grotere) doelgroepen te bereiken. Zo is het bijvoorbeeld ook mogelijk om via de reisinformatieapp Waze appnotificaties in te zetten (een zogenoemde ‘take-over’) en weggebruikers die langs een virtuele pin rijden te informeren over afsluitingen.

De belangrijkste variabelen die invloed hebben op de effecten van locatiegerichte appnotificaties zijn:

  • de locatie van de hinder/afsluitingen en de mogelijke alternatieven (bijvoorbeeld ov-mogelijkheden of een andere route)
  • het aantal weggebruikers op de route
  • het aantal gebruikers van de specifieke reisinformatieapp
  • de mate waarin de appgebruikers representatief zijn voor de gemiddelde weggebruiker
  • de manier waarop de boodschap wordt gebracht. Het is belangrijk om duidelijk aan te geven dat de weg dicht is, dat dit voor grote hinder zorgt en het advies aan weggebruikers om weg te blijven. Dit heeft meer effect dan enkel aangeven dat er mogelijk hinder kan ontstaan
  • het imago van de smartphoneapp. Het vertrouwen dat weggebruikers hebben in de app heeft effect op de resultaten van waarschuwingen via app-notificaties

Kosten

In 2019 waren de kosten voor een inzet van een campagne ‘locatie gebaseerd waarschuwen’ via Flitsmeister ongeveer €4.500 (inclusief btw) per campagne van 7 dagen, afhankelijk van de locatie van de pins. De kosten voor het laten uitvoeren van een effectmeting zijn €500. De samenwerking tussen overheid en serviceproviders is volop in beweging. Het is daarom verstandig om je voorafgaand van de inzet van deze maatregel goed te laten informeren over eventuele afspraken met serviceproviders.

Geraadpleegde bronnen

  1. Monitoring wegverkeergerelateerde informatiediensten en rijtaakondersteunende systemen 2018 (Rijkswaterstaat, 2019)
  2. Rapportages effectmetingen Flitsmeister van campagnes op: A58 De Stok – Princeville, A73 richting Maastricht Roermond – Vonderen, A27 richting Breda Gorinchem – Hooipolder, A16 Klaverpolder – Zonzeel, A2/N2/A67 knp. Leenderheide, A67 Zaarderheiken – Asten, A2 knp. Het Vonderen – Nederweert, A6 Almere Stad – knp. Almere
  3. Praktijkvoorbeeld pushberichten Flitsmeister (SAA) (Rijkswaterstaat, 2017)