Praktijkvoorbeeld Aanpassing (online) kaarten

Alle navigatiesystemen, online kaartmateriaal en verkeersapps met actuele verkeersinformatie en kaartmateriaal zijn van marktpartijen. Voor de renovatie van de Velsertunnel is er een uitgebreide inventarisatie gedaan bij de grootste leveranciers van online kaartmateriaal naar de (on)mogelijkheden bij de markt om het tijdelijke wegennet rond de afgesloten Velsertunnel actueel weer te geven.

Het resultaat van deze zoektocht is een overeenkomst met de marktpartij HERE waarbij zij per 15 april 2016 hun online routeplanner aanpasten naar de actuele situatie. Als ‘tegenprestatie’ nam het project de website www.here.com in haar communicatie mee richting weggebruikers en stakeholders.

Aanleiding en doel

De Velsertunnel werd vanaf 15 april 2016 voor negen maanden volledig afgesloten voor verkeer. Om de regio IJmond toch bereikbaar te houden, legde Rijkswaterstaat in de regio een tijdelijk wegennet aan. Weggebruikers gebruiken steeds vaker navigatie, routeplanners en verkeersapps. Voor de omgeving (weggebruikers, bedrijfsleven, publiekstrekkende locaties) was het daarom erg belangrijk om over tenminste één online routeplanner te beschikken die ook na tunnelsluiting de correcte reisinformatie gaf.

Bereik en effect

Van deze maatregel is het niet mogelijk om een meetbaar bereik en effect op te geven. De maatregel leverde in ieder geval een belangrijke bijdrage aan het creëren van draagvlak voor de tunnelsluiting bij de stakeholders in de regio. Het met zekerheid beschikken over een correcte routeplanner was voor het bedrijfsleven en publiekstrekkende locaties noodzakelijk en het project droeg met deze maatregel hieraan bij.

Stakeholders reageerden positief en de maatregel leidde ook tot aanknopingspunten om samen na te denken over een slimme communicatie richting hun bezoekers, werknemers en leveranciers. Belangrijk hierbij was ook de synergie met de maatregel beschreven in het praktijkvoorbeeld IJmondverkeer.nl: website met actuele routes en reistijden.

Aandachtspunten

  • ‘Need to have’ Smart Mobility maatregel: het probleem van onjuist kaartmateriaal (bij bijvoorbeeld de aanleg van een tijdelijk wegennet) bij de markt is niet op te lossen met traditionele mobiliteitsmaatregelen.
  • De grote vier: al het online kaartmateriaal en de verkeersapps zijn gebaseerd op het kaartmateriaal van TomTom, Google, HERE of Open Street Map (OSM). Wil je dus invloed uitoefenen op dit kaartmateriaal moet je altijd zaken doen met één (of meerdere) van deze partijen.
  • (Online) kaartmateriaal, apps versus in-carnavigatie: er bestaat een groot verschil in de mogelijkheid tot het aanpassen van (online) kaartmateriaal, verkeersapps en in-carnavigatie. De wereld van de in-carnavigatie is nog een stuk complexer dan die van het (online) kaartmateriaal en apps. Begin je proces bij het laaghangend fruit en dus niet bij de navigatie. HERE paste voor de renovatie Velsertunnel alleen hun online routeplanner aan.
  • Technische mogelijkheden: iedere marktpartij heeft een eigen werkwijze. Voor de renovatie Velsertunnel paste alleen HERE hun online routeplanner aan. De overige partijen bleken hiertoe technisch niet in staat of niet toe bereid.
  • Borden ‘Navigatie uit’ zijn nog steeds nodig. Eigenlijk kunnen deze borden pas weg als het merendeel van de in-carnavigatie met zekerheid in staat is de correcte informatie bij de bestuurder te brengen.
  • Praktijkvoorbeeld IJmondverkeer.nl: website met actuele routes en reistijden: er is een duidelijke relatie met de maatregel beschreven in het praktijkvoorbeeld over ijmondverkeer.nl. Het proces van het treffen van deze twee maatregelen liep synchroon en de (on)mogelijkheden aan de zijde van de markt zoals beschreven in dat praktijkvoorbeeld waren weer belangrijke argumenten voor de ontwikkeling van ijmondverkeer.nl. Ook in het maatregelenpakket van het project vulden de beide maatregelen elkaar aan.

Maatregel breder inzetbaar?

De maatregel, of de leerervaringen daarvan, is inzetbaar bij projecten van Rijkswaterstaat (en andere wegbeheerders) die te maken hebben met een (tijdelijke) aanpassing van het wegennet. Vaak zijn de tools van marktpartijen. Toch kun je hier als overheidsorganisatie op sturen. Dit valt te overwegen als het correct krijgen van informatie van belang is om de doorstroming te
bevorderen/knelpunten te voorkomen.

De marktpartijen zijn volop in beweging en de mogelijkheden tot actueel aanpassen van het kaartmateriaal zijn steeds groter. Ieder project zou dus kennis moeten nemen van de actuele mogelijkheden en daarop inspelen. Als de markt in staat is de aanpassingen zelf door te voeren, is inmenging van de overheid niet meer nodig.

Update 2019                                                                                                                                              De afgelopen jaren zijn er ook steeds meer mogelijkheden gekomen om live verkeersinformatie en actuele afsluitingen op te nemen in online navigatiediensten (zoals Google Maps). Dit maakt het ook mogelijk om kortdurende afsluitingen, bijvoorbeeld bij nachtwerkzaamheden of een evenement, op te nemen in online navigatiesystemen die weggebruikers voor en tijdens hun reis gebruiken. Op dit moment gebeurt er nog veel handmatig via marktpartijen die kaartmateriaal kunnen aanpassen. Naar verwachting automatiseert dit proces zich de komende jaren. In de toekomst wordt het hiermee ook mogelijk om verkeer te sturen, denk aan het tegengaan van sluipverkeer door weerstanden te creëren. De technologie daarvoor is momenteel in ontwikkeling.”