Praktijkvoorbeeld Floating car data

De Nationale Databank Wegverkeersgegevens (NDW) stelt vanaf 2017 floating car data (FCD) beschikbaar. Overheden en projecten kunnen via het NDW gemiddelde snelheden en reistijden ontvangen over de door hen opgegeven trajecten. Deze data kan van toegevoegde waarde zijn voor minder hinder projecten, bijvoorbeeld voor:

  1. Het realtime gebruiken van data voor verkeersmanagement.
    Bijvoorbeeld door het tonen van actuele reistijden over alternatieve routes via tekstwagens langs de weg of weergeven van actuele doorstroming op een website of via een app aan weggebruikers.
  2. Het gebruiken van historische data voor analyses en beleid.
    Bijvoorbeeld door het uitvoeren van een goede probleemanalyse en het identificeren van kansrijke mobiliteitsbeïnvloedende maatregelen, maar ook het bijsturen van verkeersmaatregelen tijdens de uitvoering van een project op basis van de monitoring en evaluatie.

FCD is GPS-verplaatsingsdata (uit bijvoorbeeld smartphones en navigatiesystemen) die via een communicatienetwerk gestuurd worden. NDW heeft deze op dit moment ingekocht bij serviceprovider Be-Mobile. NDW ontvangt gemiddelde snelheidsgegevens (elke 60 seconden, op wegsegmenten van maximaal 50 meter) gebaseerd op data van onder andere de navigatie-app Flitsmeister. Dit levert normaliter zo’n 1.000.000 gemiddelde snelheden per minuut op, waarmee een landelijk dekkend verkeersbeeld ontstaat. NDW heeft de mogelijkheid om deze data om te zetten naar reistijden op wegtrajecten.

Deze reistijden zijn ook beschikbaar op de open data site van NDW (http://opendata.ndw.nu/, in het bestand traveltime.xml.gz). Naast de FCD van Be-Mobile heeft NDW ook historische FCD van INRIX beschikbaar die teruggaat tot 2014.

Projecten of wegbeheerders kunnen hier gebruik van maken via een interface en zelf trajecten aanmaken. Een alternatief hiervoor is een aanvraag per e-mail naar mail@servicedeskndw.nu. Als een externe opdrachtnemer met de data aan de slag gaat, dan ontvang je een formulier waarin aangeven kan worden waarvoor de data gebruikt gaat worden. Dit is nodig omdat de opdrachtgevende overheid verantwoordelijk is voor het gebruik van de data. De aanvraag van actuele data heeft een doorlooptijd van ongeveer 2 weken (van aanvraag tot levering).

Aanleiding en doel

De belangrijkste aanleiding voor een minder hinder project om FCD van NDW te gebruiken is dat:

  • kan worden bespaard op meer statische en kostbare wegkantsystemen
  • de inwinning over meerdere wegbeheerders uit hetzelfde en eenduidige systeem komt in plaats van verschillende systemen per wegbeheerder
  • het bereik veel groter is in vergelijking met traditionele wegkantsystemen
  • geen ingewikkeld inkoop- en realisatietraject nodig is waardoor de inzet snel geregeld is

Samengevat kunnen de doelen die een project heeft met bijvoorbeeld het verkeersmanagement of monitoring en evaluatie met FCD gemakkelijker worden gerealiseerd dan zonder. Dit wordt verder toegelicht onder ‘Bereik en effect ’.

Bereik en effect

Op dit moment zitten er meer dan 26.000 reistijdtrajecten op basis van FCD in de open data site van de NDW. De dienst van de NDW wordt dus al veelvuldig gebruikt, maar dit kan nog sterk groeien. De reistijdinformatie wordt nu gebruikt in informatievoorziening bij projecten en wegbeheerders, waarmee talloze weggebruikers worden bereikt door bijvoorbeeld reistijdinformatie op DRIPS. Dit kan dankzij FCD veel goedkoper en flexibeler dan met kentekencamera’s of Bluetooth-ontvangers. Voor het gebruik van de FCD hoeft op de weg niks te worden aangepast: dit scheelt installatie en onderhoudskosten en hinder bij de weggebruiker.

Aandachtspunten

  • Om betrouwbaarheid van de data te garanderen is het pas mogelijk om reistijd te berekenen als 60% van de segmenten van een traject data levert. Als er over een segment geen data beschikbaar is (bij te weinig dekking bronnen FCD) wordt gerekend met beschikbare gegevens van andere segmenten binnen het traject.
  • Vanuit het perspectief van de data mag de aanvrager alles met de data doen. De marktoverheidsafspraken over de verspreiding van actuele verkeersinformatie zorgen ervoor dat hierbij wel enige terughoudendheid gewenst is.
  • Door afnemer te worden van NDW wordt een databeschikbaarheid van 99,9% gegarandeerd, inclusief bijbehorende ondersteuning via een servicedesk. Een realtime systeemkoppeling kan worden opgezet om de
    gegevenslevering volledig te automatiseren.
  • Als de aanvrager meer wil doen met de data dan het verspreiden of analyseren van de reistijden (denk aan verdergaande verkeersanalyses) is het van belang kennis te hebben van locatiereferentie. Locatie-referentie is alle aan een bepaald gegeven gerelateerde informatie, denk hierbij aan de rijrichting, rijstrook en parallel- of hoofdrijbaan.
  • Als er in verband met de uitvoering van een project sprake is van tijdelijke of aangepaste infrastructuur, is het van belang dit tijdig door te geven aan de NDW en/of Be-Mobile. Alleen als de onderliggende kaart correct is, kan de FCD worden geleverd.
  • Intensiteiten zijn via FCD niet beschikbaar.
  • Het NDW werkt momenteel aan use-cases met data over herkomsten en bestemmingen. Als de pilots succesvol blijken, is het streven van het NDW om herkomstbestemmingsdata op dezelfde manier als reistijd- en snelheidsgegevens beschikbaar te stellen (zie voor meer informatie over herkomstbestemmingsdata het praktijkvoorbeeld Beter beeld krijgen van de weggebruiker).
  • FCD worden ook gebruikt in de Mobiliteitsscan. Deze scan maakt het mogelijk om inzicht te krijgen in de wisselwerking tussen mobiliteit, ruimte en milieu (bijvoorbeeld oorzaken van problemen en gevolgen van beleidssuggesties). De scan kan helpen om beleid vorm te geven en is beschikbaar via https://mobiliteitsscan.nl/mobscan/.

Maatregel breder inzetbaar?

Op dit moment wordt de FCD gebruikt in informatievoorziening en monitoring en evaluatie bij wegbeheerders en projecten. De dekking hiervan is nationaal en alle wegbeheerders kunnen FCD gebruiken.

In de toekomst kan FCD ook op andere manieren bijdragen aan Minder Hinder-projecten. Zo wordt er gewerkt aan het gebruik van FCD voor het meten van intensiteiten en valideren en identificeren van wegwerkzaam-heden. Daarnaast biedt FCD ook meer producten waarvan de toepasbaarheid nu wordt onderzocht, zoals inzichten in bijvoorbeeld herkomsten en bestemmingen, kruispuntverhoudingen en filestaartbeveiliging. NDW rondde een onderzoek af waaruit is gebleken dat FCD gebruikt kan worden voor berekeningen van V85, een verkeersveiligheidsterm die aangeeft welke snelheid 85% van de weggebruikers niet overschrijdt.