Praktijkvoorbeeld Reiswijzer

Reiswijzer is een mailservice in de regio Midden-Nederland die gebruikers waarschuwt voor hinder door wegwerkzaamheden. Weggebruikers kunnen zich op de service abonneren om voor vertrek (pre-trip) een e-mail te ontvangen met informatie over de hinder op hun traject door wegwerkzaamheden.

Abonnees krijgen alleen bericht als er daadwerkelijk wegwerkzaamheden zijn. Ook is er op de website goedopweg.nl sinds 2014 een digitale interactieve kaart beschikbaar waarop de wegwerkzaamheden zijn aangegeven. Uniek aan Reiswijzer is dat de informatie écht een aantal dagen voorafgaand aan de reis wordt gestuurd, zodat reizigers de mogelijkheid hebben een alternatief te kiezen (ook bijvoorbeeld voor een ander vervoermiddel).

Reiswijzer checkt continu of aangekondigde wegwerkzaamheden (ingevoerd in bestaande systemen zoals LTC) ook daadwerkelijk in uitvoering gaan. Dit geldt voor hoofdwegen, provinciale wegen en belangrijke gemeentelijke uitvalswegen. Dankzij deze dataverificatie is de informatie van Reiswijzer zeer betrouwbaar.

Aanleiding en doel

Maar liefst elf spoedaanpak-projecten in de regio Midden-Nederland hadden vanaf 2010 een grote impact op de ‘draaischijf van Nederland’. Reden voor Rijkswaterstaat om een betrouwbaar instrument aan te bieden aan weggebruikers met pre-trip reisinformatie over de hinder door wegwerkzaamheden. Het doel van deze maatregel is om de doorstroming te verbeteren in de regio.

Inmiddels is van de oorspronkelijke aanleiding (spoedaanpak) geen sprake meer. Toch draait de dienst nog steeds omdat de betrouwbaarheid van de data over wegwerkzaamheden als waardevol wordt gezien – ook in het kader van toekomstige Smart Mobility-toepassingen. Ook wordt er in de regio Midden-Nederland de komende jaren weer ingrijpend gewerkt aan het hoofdwegennet. De dataverificatie en Reiswijzer richting de weggebruikers blijven daarom bestaan. De dienst heeft immers bewezen betrouwbaar te zijn en de gebruikers doen ook daadwerkelijk iets met de informatie (zie ‘bereik en effect’).

Bereik en effect

Meetbaar bereik:

  • Bij start (2010): 18.000 aanmeldingen voor de mailservice
  • In 2016: ruim 3.000 aanmeldingen voor de mailservice (zie ‘aandachtspunten’). Hierbij nog opgeteld een dagelijks gebruik van de digitale interactieve kaart van enkele honderden keren per dag

Er is een enquête gehouden onder de mensen die geabonneerd zijn op de mailservice. Enkele uitkomsten van de enquête (effect): 14% past zijn reis als gevolg van de mailservice niet aan. Maar liefst 86% doet dit wel:

  • 45% kiest voor een andere route als gevolg van de mailservice
  • 28% geeft aan eerder of later te vertrekken als gevolg van de mailservice
  • 13% kiest een ander vervoermiddel als gevolg van de mailservice

De afbeelding hieronder geeft deze resultaten weer ingedeeld in wegcategorie (snelweg, provinciale weg, gemeentelijke weg).

Resultaten enquête ingedeeld in wegcategorie

De hoge opvolging maakt Reiswijzer tot een effectief instrument. Bovendien zijn de reacties van de gebruikers positief, omdat zij door de pre-trip informatie voldoende tijd krijgen om na te denken over alternatieven.

Aandachtspunten

  • Afstemming vanAnaarBeter: bij de opstart van Reiswijzer bestond vanAnaarBeter al met landelijke dekking. Hier kwam Reiswijzer naast te staan waardoor er een discussie ontstond. Rijkswaterstaat vond het noodzakelijk om Reiswijzer te ontwikkelen zodat de betrouwbaarheid van de wegwerkzaamhedendata werd geoptimaliseerd en echt pre-trip reisinformatie kon worden geleverd. Later is Reiswijzer ook uitgebreid naar provinciale wegen en gemeentelijke hoofdwegen, een functionaliteit die vanAnaarBeter sowieso niet biedt.
  • Privacywetgeving: eerst draaide de dienst op Rijkswaterstaatsoftware. Daarna zijn twee noodzakelijke software overstappen geweest (uiteindelijk naar Goedopweg). Tijdens deze overstappen moesten mensen zich vanwege de privacywetgeving iedere keer opnieuw aanmelden. Hierdoor zijn veel aanmeldingen verloren gegaan. Ook kwamen er toen minder aanmeldingen binnen omdat er inmiddels minder werkzaamheden waren op het hoofdwegennet. Hierdoor voelden de mensen minder de urgentie om op de hoogte gehouden te worden van eventuele hinder.

Maatregel breder inzetbaar?

Begin 2017 deed Rijkswaterstaat weer onderzoek naar de effectiviteit van Reiswijzer onder gebruikers. Wat de uitslag ook is: de dataverzameling en -verificatie blijft doorgaan.

Gezien de huidige Smart Mobility-ontwikkelingen is het de vraag of zo’n soort dienst als Reiswijzer op dit moment nog nieuw bij een project zou moeten worden opgezet. Leerervaringen uit Reiswijzer die voor andere projecten in elk geval relevant zijn, is de dataverificatie (aan de voorkant van het proces) en de mogelijkheid van het bieden van echte pre-trip reisinformatie aan weggebruikers. Iets wat andere diensten niet kunnen of doen.

Verder is het mogelijk nuttig om de output van de dataverificatie beschikbaar te stellen via de serviceproviders. Daarmee is het in de toekomst misschien mogelijk om deze data slimmer te verspreiden onder de weggebruikers. Naar deze ontwikkelingen doet Reiswijzer onderzoek.


Meer informatie en advies

Voor meer informatie en advies over mobiliteitsmanagement en het beïnvloeden van reiskeuzegedrag kunt u contact opnemen met het steunpunt mobiliteitsmanagement van WVL.